Το Πείραμα του «Μικρού Άλμπερτ» (John B. Watson και η βοηθός του Rosalie Rayner 1920). – Η γέννηση του φόβου
Στόχος του πειράματος ήταν να μελετηθεί εάν τα συναισθήματα είναι έμφυτα, ή μπορούν να “διδαχθούν” μέσω εξαρτημένων αντιδράσεων.
Το πείραμα
Ένα μωρό 9 μηνών ο Άλμπερτ, εκτέθηκε αρχικά σε διάφορα αντικείμενα: έφεραν μπροστά του ένα λευκό ποντίκι, ένα κουνέλι, μια μάσκα, ένα σκυλάκι. Το μωρό όπως ήταν φυσικό δεν επέδειξε κανένα φόβο. Οι ερευνητές είχαν τοποθετήσει πίσω του χωρίς να είναι ενήμερος ο Άλμπερτ ένα μεταλλικό μεγάλο αντικείμενο.
Στη συνέχεια, κάθε φορά που ο Άλμπερτ ακουμπούσε το λευκό ποντίκι, ο ερευνητή χτυπούσε δυνατά το μεταλλικό αντικείμενο πίσω του, προκαλώντας έναν ενοχλητικό έντονο ήχο που τρόμαζε τον Άλμπερτ.
Τα αποτελέσματα
Μετά από λίγες επαναλήψεις, ο Άλμπερτ έκλαιγε μόνο βλέποντας το ποντίκι, χωρίς να υπάρχει ο ήχος. Ο φόβος είχε πια συνδυαστεί – εξαρτηθεί από το οπτικό ερέθισμα.
Μετά από αυτό, ο Άλμπερτ γενίκευσε το φόβο του : δεν φοβόταν πια μόνο το ποντίκι, αλλά και ό,τι του το θύμιζε: ένα κουνέλι, ένα γούνινο παλτό, ακόμα και τα μαλλιά της βοηθού του. Ως αναμενόμενο ο ορισμός που δόθηκε στο φαινόμενο ήταν «γενίκευση του φόβου».
Τι μάθαμε από το πείραμα
Το πείραμα απέδειξε πως ένα ουδέτερο ερέθισμα μπορεί να προκαλέσει έντονη συναισθηματική αντίδραση, εφόσον συνδεθεί με μια δυσάρεστη εμπειρία.
Η συγκεκριμένη μελέτη του Watson ήταν ο προάγγελος στον οποίο στηρίχτηκε η συμπεριφορική θεωρία και τη χρήση της απευαισθητοποίησης και της αντίστροφης εξάρτησης στη θεραπεία φοβιών. Έδειξε πως ο φόβος μπορεί να είναι είτε μαθημένος είτε όμως και έμφυτος
Το θετικό ήταν ότι κάποιος πιθανά μπορέσει να «ξεμάθει» έναν μαθημένο φόβο.
Ηθικά διλλήματα του πειράματος
Ένα από τα πιο γνωστά —και αμφιλεγόμενα— πειράματα στην ιστορία της ψυχολογίας.
Το πείραμα όπως αναμενόταν δέχτηκε έντονη κριτική, καθώς δεν υπήρξε αποκατάσταση του φόβου στο παιδί – «πειραματόζωο».
Θεωρείται από τα πρώτα πειράματα που έθεσαν το ζήτημα της ηθικής δεοντολογίας στην ψυχολογική έρευνα
Μπορείτε να παρακολουθήσετε το πείραμα στη Δ/νση
Πηγές :
-Slater Lauren (2009): “Το κουτί Της Ψυχής”. Εκδ. Οξύ
-PSYCHOLOGY.GR
