Τίτλος πρωτοτύπου : The Awake “Sleep” Loop: Why Attention Lapses Occur in ADHD.
πηγή : neurosciencenews.com
Επιμέλεια κειμένου : Τμήμα Εργοθεραπείας Κέντρου ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
Έχετε νιώσει ποτέ τον εγκέφαλό σας να «τρεμοπαίζει» για ένα κλάσμα του δευτερολέπτου κατά τη διάρκεια μιας βαρετής εργασίας; Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι αυτά τα κενά προκαλούνται στην πραγματικότητα από εγκεφαλική δραστηριότητα που μοιάζει με ύπνο και συμβαίνει ενώ είμαστε ξύπνιοι.
Ενώ όλοι βιώνουν αυτές τις σύντομες στιγμές «τοπικού ύπνου» όταν είναι κουρασμένοι, οι ενήλικες με ΔΕΠΥ τις βιώνουν πολύ πιο συχνά. Αυτή η μελέτη υποδηλώνει ότι αυτές οι παρεμβολές που μοιάζουν με ύπνο είναι ένας πρωταρχικός μηχανισμός πίσω από την ασυνεπή προσοχή, τους πιο αργούς χρόνους αντίδρασης και τη χρόνια υπνηλία που σχετίζονται με τη ΔΕΠΥ.
Βασικά Στοιχεία
- Το Φαινόμενο του «Τοπικού Ύπνου»: Τα αργά κύματα που μοιάζουν με ύπνο δεν υπάρχουν μόνο για την ώρα του ύπνου. Μπορούν να εμφανιστούν σε μικρές, εντοπισμένες περιοχές του εγκεφάλου και ενώ είμαστε ξύπνιοι, «απενεργοποιώντας» ουσιαστικά συγκεκριμένες εγκεφαλικές λειτουργίες συνείδησης για κλάσματα του δευτερολέπτου.
- Συχνότητα στη ΔΕΠΥ: Η μελέτη συνέκρινε 32 ενήλικες με ΔΕΠΥ (χωρίς φαρμακευτική αγωγή) με 31 νευροτυπικούς ενήλικες. Η ομάδα ΔΕΠΥ έδειξε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα αυτής της δραστηριότητας που μοιάζει με ύπνο κατά τη διάρκεια εκτέλεσης εργασιών.
- Το Χάσμα Απόδοσης: Η αυξημένη αυτή απενεργοποίηση που μοιάζει με ύπνο συνδέθηκε άμεσα με συχνότερες διακοπές στην προσοχή, υψηλότερα ποσοστά σφαλμάτων και ακανόνιστους χρόνους αντίδρασης.
- Πιθανή Θεραπεία: Σε νευροτυπικούς ανθρώπους, η χρήση ακουστικής διέγερσης κατά τη διάρκεια του ύπνου μπορεί να ενισχύσει τα κύματα βαθέος ύπνου, τα οποία στην πραγματικότητα μειώνουν αυτές τις παρεμβολές που μοιάζουν με ύπνο την επόμενη μέρα. Οι ερευνητές εξετάζουν τώρα εάν αυτή θα μπορούσε να είναι μια νέα μη φαρμακευτική θεραπεία για τη ΔΕΠΥ.
Σε έρευνα που εκδόθηκε στο Journal of Neuroscience, η Elaine Pinggal και οι συνεργάτες της από το Πανεπιστήμιο Monash, αξιολόγησαν πώς η εγκεφαλική δραστηριότητα που μοιάζει με ύπνο σε ενήλικες που είναι ξύπνιοι επηρεάζει τη διαρκή προσοχή κατά τη διάρκεια μιας εργασίας.
Οι ερευνητές συνέκριναν τη δραστηριότητα του εγκεφάλου που μοιάζει με ύπνο από 32 ενήλικες με ΔΕΠΥ χωρίς φαρμακευτική αγωγή με 31 νευροτυπικούς ενήλικες, καθώς οι συμμετέχοντες εκτελούσαν μια εργασία που απαιτούσε διαρκή προσοχή.
Αυτή η έρευνα υπογραμμίζει πώς οι «τοπικές παρεμβολές ύπνου» – η εγκεφαλική δραστηριότητα αργού κύματος που συνήθως εμφανίζεται στον βαθύ ύπνο – μπορούν να διαταράξουν την εστίαση και την απόδοση των ενηλίκων με ΔΕΠΥ ενώ είναι ξύπνιοι.
Η ομάδα ΔΕΠΥ είχε περισσότερη εγκεφαλική δραστηριότητα «κυμάτων δ» που μοιάζει με ύπνο, η οποία συσχετίστηκε με περισσότερες απώλειες στην προσοχή. Περαιτέρω αναλύσεις αποκάλυψαν ότι αυτή η δραστηριότητα μπορεί να καθοδηγεί τη σχέση μεταξύ ΔΕΠΥ και προβλημάτων προσοχής, συμπεριλαμβανομένων σφαλμάτων σε εργασίες, βραδύτερων χρόνων αντίδρασης και υπνηλίας.
Ο Pinggal αναφέρει χαρακτηριστικά: «Η εγκεφαλική δραστηριότητα που μοιάζει με ύπνο είναι ένα φυσιολογικό φαινόμενο που συμβαίνει κατά τη διάρκεια απαιτητικών εργασιών». Ως παράδειγμα ανέφερε: «Σκεφτείτε να τρέχετε πολύ και να κουράζεστε, κάτι που σας κάνει να σταματήσετε για να κάνετε ένα διάλειμμα.
«Όλοι βιώνουν αυτές τις σύντομες στιγμές δραστηριότητας που μοιάζει με ύπνο. Σε άτομα με ΔΕΠΥ, ωστόσο, αυτή η δραστηριότητα εμφανίζεται πιο συχνά και η έρευνά μας υποδηλώνει ότι αυτή η αυξημένη δραστηριότητα που μοιάζει με ύπνο μπορεί να είναι ένας βασικός εγκεφαλικός μηχανισμός που βοηθά στην εξήγηση γιατί αυτά τα άτομα έχουν μεγαλύτερη δυσκολία να διατηρούν συνεπή προσοχή και απόδοση κατά τη διάρκεια εργασιών».
Σε νευροτυπικούς πληθυσμούς, η ακουστική διέγερση κατά τη διάρκεια του ύπνου μπορεί να ενισχύσει τα αργά κύματα, τα οποία με τη σειρά τους θα μπορούσαν να μειώσουν την εγκεφαλική δραστηριότητα που μοιάζει με ύπνο την επόμενη μέρα ενώ είναι ξύπνιοι. Ο Pinggal λέει ότι ένα πιθανό επόμενο βήμα θα μπορούσε να είναι η διερεύνηση του κατά πόσον αυτή η προσέγγιση μειώνει με παρόμοιο τρόπο την δραστηριότητα που μοιάζει με ύπνο κατά τη διάρκεια της αφύπνισης σε άτομα με ΔΕΠΥ.
Βασικές ερωτήσεις που απαντήθηκαν:
Ε: Αυτό σημαίνει ότι τα άτομα με ΔΕΠΥ κυριολεκτικά «κοιμούνται ενώ είναι ξύπνια»;
Α: Όχι με την έννοια του «ύπνου του εγκεφάλου». Αναφερόμαστε σε «τοπικό ύπνο». Σκεφτείτε τον εγκέφαλό σας σαν μια πόλη: ενώ ολόκληρη η πόλη είναι ξύπνια και ενεργή, μερικές συγκεκριμένες «γειτονιές» (περιοχές του εγκεφάλου) αποφασίζουν να σβήσουν τα φώτα τους για ένα δευτερόλεπτο. Εάν αυτές οι γειτονιές είναι υπεύθυνες για την προσοχή, βιώνετε ένα πλήγμα.
Ε: Γιατί αυτό συμβαίνει περισσότερο στους εγκεφάλους με ΔΕΠΥ;
Α: Η μελέτη υποδηλώνει ότι για τα άτομα με ΔΕΠΥ, το όριο μεταξύ των καταστάσεων του εγκεφάλου «ξύπνιου» και «ύπνου» είναι πιο δυσδιάκριτο. Όταν μια εργασία γίνεται απαιτητική ή επαναλαμβανόμενη, ο εγκέφαλος «κουράζεται» πιο γρήγορα και προσπαθεί να κάνει ένα μικρο-διάλειμμα γλιστρώντας σε αυτά τα αργά κύματα που μοιάζουν με ύπνο.
Ε: Μπορώ να σταματήσω αυτά τα «τρεμοπαίγματα του εγκεφάλου» χωρίς φαρμακευτική αγωγή;
Α: Η έρευνα υποδεικνύει μια συναρπαστική μελλοντική δυνατότητα: τη βελτίωση της ποιότητας του πραγματικού ύπνου σας. Χρησιμοποιώντας συγκεκριμένους ακουστικούς τόνους κατά τη διάρκεια της νύχτας για την ενίσχυση του βαθύ ύπνου, ίσως μπορέσουμε να «επαναφέρουμε» τον εγκέφαλο, ώστε να μην αισθάνεται την ανάγκη να «κοιμάται» σε μικρά διαστήματα κατά τη διάρκεια της ημέρας.
