Επιμέλεια Αλεξάνδρου Στράτος, Κέντρο Προσέγγιση.
Το International Classification of Functioning, Disability and Health (Version for Children and Youth- WHO Work Group 2003) είναι στην ουσία μία διαβάθμιση για τους τομείς λειτουργικότητας ενός παιδιού. Είναι μέρος του ICF ενηλίκων που πρωτο-επεξεργάστηκε η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας το 2003 και τροποποίησε το 2009.
Αυτή η Ταξινόμηση ορίζει τους τομείς που πρέπει να πληρεί ένα παιδί ηλικίας 3-6 ετών για να θεωρείται λειτουργικό και τους τομείς που επηρεάζουν αυτή την λειτουργικότητά του.
Στην Ελλάδα έχει εκπονηθεί από το ΙΚΠΑ η μετάφραση του ICF ενηλίκων, όχι όμως και των παιδιών.
Το επίπεδο της έλλειψης Λειτουργικότητας κατά το ICF ορίζεται από τους εξής τομείς:
0. Καμία δυσλειτουργία: το παιδί δεν αντιμετωπίζει κανένα πρόβλημα
1. Ήπια δυσλειτουργία σημαίνει ένα πρόβλημα που εμφανίζεται σε λιγότερο από το 25% του χρόνου, με ένταση που το παιδί μπορεί να ανεχθεί και το οποίο συμβαίνει σπάνια κατά τη διάρκεια των τελευταίων 30 ημερών.
2. Μέτρια δυσλειτουργία σημαίνει ότι το πρόβλημα εμφανίζεται σε λιγότερο από το 50% του χρόνου, με ένταση που παρεμβαίνει στην καθημερινή λειτουργία του παιδιού και η οποία συμβαίνει περιστασιακά κατά τη διάρκεια των τελευταίων 30 ημερών.
3. Σοβαρή δυσλειτουργία σημαίνει ότι ένα πρόβλημα εμφανίζεται πάνω από το 50% του χρόνου, με ένταση η οποία εν μέρει διαταράσσει την καθημερινή λειτουργία του παιδιού και το οποίο συμβαίνει συχνά κατά τη διάρκεια των τελευταίων 30 ημερών.
4. Πλήρης ανεπάρκεια σημαίνει ότι ένα πρόβλημα υπάρχει πάνω από το 95% του χρόνου, με ένταση, η οποία διαταράσσει εντελώς την καθημερινή λειτουργία του παιδιού και η οποία συμβαίνει κάθε μέρα κατά τη διάρκεια των τελευταίων 30 ημερών.
Χωρίζεται στις εξής κατηγορίες:
Μέρος b: ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ
Χωρίζονται σε:
b1. νοητικές λειτουργίες (εγρήγορση και ύπνος, δραστηριότητες που απαιτούν σκέψη, προσοχή, μνήμη, συντονισμός, διάκριση)
b2. αισθητηριακές λειτουργίες και ο πόνος (όραση, ακοή, πόνοι)
b3. λειτουργίες φωνής και ομιλίας
b4. λειτουργίες του καρδιαγγειακού, αιματολογικού, ανοσολογικού και αναπνευστικού συστήματος (λειτουργία της καρδιάς, αλλεργίες, αναπνευστικά προβλήματα)
b5. λειτουργίες του πεπτικού, μεταβολικά και ενδοκρινικά συστήματα (τροφή, πέψη, εντερική λειτουργία, θρεπτικότητα)
b6. ουροποιογεννητικό (ούρηση)
b7. νευρομυοσκελετικές και σχετιζόμενες με την κίνηση λειτουργίες (κίνηση άνω και κάτω άκρων, ισορροπία, έλεγχος σώματος, τικ, τρόμος ή άλλες ασυνήθιστες κινήσεις)
b8. λειτουργίες του δέρματος και σχετικές δομές
Μέρος s: ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ
Χωρίζονται σε:
s1. δομές του νευρικού συστήματος (εγκέφαλος, νωτιαίος μυελός, περιφερικά νεύρα)
s2. μάτι, αυτιά και σχετικές δομές
s3. δομές που εμπλέκονται στην ομιλία και φωνή (μύτη, λαιμός, στοματική κοιλότητα)
s4. δομές του καρδιαγγειακού, ανοσολογικού και αναπνευστικού συστήματος (καρδιά, αιμοφόρα αγγεία, πνεύμονες)
s5. δομές για το πεπτικό, μεταβολικό και ενδοκρινικό σύστημα (έντερα, αδένες)
s6. διάρθρωση που αφορά ουροποιογεννητική και αναπαραγωγικού συστήματος (νεφροί, ουροδόχος κύστη, κόλπος ή πέος)
s7. δομές σχετικές με την κυκλοφορία
s8. δέρμα και σχετικές δομές
ΜΕΡΟΣ d: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ & ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ
Χωρίζονται σε:
d1. μάθηση και ισχύουσα γνώση (χρήση και παιχνίδι αντικειμένων, λέξεις, φράσεις ή προτάσεις, έννοιες, μάθηση διαβάσματος, γραφής, υπολογισμού)
d2. γενικά καθήκοντα και ανάγκες (εκτέλεση απλής και σύνθετης εργασίας, κατανόηση εντολών, καθημερινή ρουτίνα, σταθερή συμπεριφορά)
d3. επικοινωνία (κατανόηση ομιλίας, χειρονομιών, εικόνων, ομιλία, χρήση χειρονομιών στην επικοινωνία)
d4. κινητικότητα (κάθισμα, ορθοστάτηση, συντονισμός και έλεγχος κινήσεων, χρήση λεπτών κινήσεων, βάδιση, χρήση ποδιών)
d5. αυτο-φροντίδα (πλύσιμο, χρήση της τουαλέτας, ανεξάρτητο ντύσιμο, σίτιση, αποφυγή παραγόντων βλαπτικών ή επικίνδυνων)
d6. οικιακή ζωή (δραστηριότητες του νοικοκυριού)
d7. διαπροσωπικές αλληλεπιδράσεις και συσχετίσεις
d 8. σημαντικοί τομείς της ζωής (παιχνίδι, συμμετοχή στην εκπ/ση)
d9. κοινότητα, κοινωνικός και δημόσιος βιος (εμπλοκή σε ασκήσεις και δραστηριότητες στο σχολείο, γειτονιά ή κοινότητα)
ΜΕΡΟΣ e: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
Χωρίζονται σε:
e1. προϊόντα και τεχνολογίας (αν χρειάζεται ειδικά τρόφιμα, ειδικά φάρμακα, ειδικά βοηθήματα και μέσα μεταφοράς, προϊόντα, υλικά για το παιχνίδι και την εκπαίδευση, προσβασιμότητας)
e2. φυσικό περιβάλλον και ανθρώπινες αλλαγές στο περιβάλλον (πιθανά προβληματικά χαρακτηριστικά του πληθυσμού, κλίματος, αέρα, στα φυσικά φαινόμενα, γεγονότα)
e3. στήριξη και σχέσεις (κατάλληλη υποστήριξη της άμεσης οικογένειας, από γνωστούς, συμμαθητές και γείτονες που διαθέτει, των ιθυνόντων, των παρόχων προσωπικής φροντίδας, των επαγγελματιών της υγείας)
e4. συμπεριφορές (κατάλληλες συμπεριφορέςτης άμεσης οικογένειας, από γνωστούς, συμμαθητές, και γείτονες που διαθέτει, των ιθυνόντων, των παρόχων προσωπικής φροντίδας, των επαγγελματιών της υγείας)
e5. υπηρεσίες, συστήματα και πολιτική (επαρκείς υπηρεσίες της άμεσης οικογένειας, από γνωστούς, συμμαθητές, και γείτονες που διαθέτει, των ιθυνόντων, των παρόχων προσωπικής φροντίδας, των επαγγελματιών της υγείας)
Στην ουσία αυτή η Ταξινόμηση είναι ένας τρόπος μετάφρασης των δεξιοτήτων σε μία κοινή γλώσσα και με έναν παγκοσμίως κοινό τρόπο επικοινωνίας των γονέων και των ειδικών. Ταυτόχρονα, είναι ένας πολύ καλός τρόπος φιλοσίφησης εκ μέρους των ειδικών αλλά και της οικογένειας των πραγματικών δυσκολιών του παιδιού στις οποίες θα πρέπει να προσανατολίσουν τις προσπάθειές τους.
Στο διαδίκτυο υπάρχουν άφθονες πληροφορίες για το ICF παιδιών αλλά και για την Ελληνική έκδοση του ICF ενηλίκων.
