Το πείραμα του Burrhus Frederic Skinner (1940)
– συντελεστική μάθηση
Η ουσιαστική αφετηρία της ανάπτυξης της θεωρίας της «σταδιακής εκμάθησης νέας συμπεριφοράς» ή αλλιώς «Εφαρμοσμένη Ανάλυση Συμπεριφοράς». (Applied Behavior Analysis – ABA).
Έφτιαξε το «Skinner Box», ένα κουτί που σε αυτό τοποθετούσε συνήθως έναν αρουραίο ή ένα περιστέρι.
Στο εσωτερικό υπήρχαν:
ένας μοχλός ή κουμπί
ένας μηχανισμός που έδινε τροφή
μερικές φορές φως ή ήχος ως σήμα.
Το Πείραμα
Το ζώο κινούνταν τυχαία μέσα στο κουτί.
Κάποια στιγμή τυχαία ή μη πατούσε τον μοχλό.
Όταν το έκανε, έπεφτε τροφή.
Το ζώο άρχισε να πατάει τον μοχλό όλο και πιο συχνά.
Τι μάθαμε από το πείραμα
Το πείραμα έδειξε ότι η συμπεριφορά μπορεί να διαμορφωθεί μέσω συνεπειών. Με αυτό τον τρόπο, ο Skinner έδειξε ότι η συμπεριφορά ενισχύεται όταν ακολουθείται από ανταμοιβή.
Ανέπτυξε τις έννοιες:
«Θετική ενίσχυση» : δίνουμε ανταμοιβή (π.χ. τροφή).
«Αρνητική ενίσχυση» : αφαιρούμε κάτι δυσάρεστο.
«Τιμωρία» : μειώνει μια συμπεριφορά.
«Διαμόρφωση συμπεριφοράς (shaping)» : σταδιακή εκμάθηση νέας συμπεριφοράς.
Σημασία του πειράματος
Η θεωρία του Skinner χρησιμοποιήθηκε σε ποικίλους τομείς:
εκπαίδευση
θεραπεία συμπεριφοράς
ανάλυση συμπεριφοράς (ABA).
Ηθικά διλλήματα του πειράματος
Ένα από τα τεράστια ηθικά διλλήματα φυσικά ήταν ο κυριολεκτικά βασανισμός των ζώων από τους ανθρώπους στα πλαίσια της επιστημονικής σκέψης.
Επίσης ο μηχανισμός σκέψης που έκανε τους επιστήμονες για 10ετίες να αντιμετωπίζουν τον άνθρωπο σαν ένα μαύρο κουτί που απλώς επεξεργαζόταν εντολές και αντιδρούσε αυτόματα, χωρίς προσωπική διεργασία…
Μπορείτε να παρακολουθήσετε το πείραμα στις Δ/νσεις
Πηγές :
-Slater Lauren (2009): “Το κουτί Της Ψυχής”. Εκδ. Οξύ
James W. Kalat (2016). Introduction to Psychology. Cengage Learning
