Πείραμα Απομόνωσης (Harry Harlow, 1958)
Επιμέλεια : Το Τμήμα Ψυχολογικής και Εργοθεραπευτικής υποστήριξης Κέντρου ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
Ο Harlow ήθελε να μελετήσει τι συμβαίνει όταν ένα ζώο που ανήκει στην κατηγορία των «κοινωνικών», μεγαλώνει χωρίς κοινωνική επαφή και εάν αν η κοινωνική εμπειρία είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη
Το πείραμα
Μωρά μαϊμουδάκια απομακρύνονταν από τη μητέρα τους και τοποθετούνταν σε πλήρη απομόνωση
Η απομόνωση γινόταν σε ειδικούς θαλάμους (γνωστούς ως “pit of despair”)
Η απομόνωση χωριζόταν :
-είτε σε μερική απομόνωση (έβλεπαν άλλες μαϊμούδες αλλά δεν είχαν επαφή)
-είτε σε ολική απομόνωση (χωρίς επαφή έστω με την όραση των άλλων και από όλα τα κοινωνικά ερεθίσματα)
Η διάρκεια ήταν από λίγους μήνες έως και 1 χρόνο
Τα αποτελέσματα
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι αναπτύχθηκαν στα μαιμουδάκια μεγάλες δυσκολίες σε διαφορετικούς τομείς. Συγκεκριμένα
Α. Συναισθηματικές διαταραχές : έντονος φόβος, άγχος, πανικός, αδυναμία να ηρεμήσουν φυσιολογικά
Β. Κατάθλιψη: παθητικότητα, ακινησία, απομόνωση. Πολλές μαϊμούδες
κάθονταν ακίνητες για ώρες
Γ. Στερεοτυπικές συμπεριφορές: επαναλαμβανόμενες κινήσεις (π.χ. λίκνισμα μπρος-πίσω), ένδειξη σοβαρής ψυχικής διαταραχής
Δ. Κοινωνική ανικανότητα: Όταν επανεντάχθηκαν στην ομάδα δεν μπορούσαν να
παίξουν, να αλληλεπιδράσουν και αντιδρούσαν με φόβο και επιθετικότητα
Ε. Προβλήματα ως ενήλικες : Σοβαρές δυσκολίες να ζευγαρώσουν φυσιολογικά (αδιαφορία) και να φροντίσουν τα μικρά τους (πολλά έγιναν αδιάφορες ή επιθετικές προς τα μικρά μητέρες ).
Όσο μεγαλύτερη ήταν η απομόνωση (ολική αντί μερικής και 1 έτος αντί για λίγους μήνες), τόσο σοβαρότερες ήταν οι επιπτώσεις
Τι μάθαμε από το πείραμα
Αναδείχτηκε ότι η κοινωνική επαφή είναι απολύτως απαραίτητη για την ανάπτυξη της συναισθηματικής και κοινωνικής λειτουργίας. Η έλλειψη δεσμού προκαλεί σε αυτή τη λειτουργία σοβαρές και μόνιμες βλάβες
Η ανάπτυξη λοιπόν δεν απομονώνεται μόνο στον βιολογικό παράγοντα αλλά απλώνεται και στον κοινωνικό – συναισθηματικό
Το πείραμα επιβεβαίωσε τη θεωρία του John Bowlby ότι ο δεσμός είναι βασική ανάγκη και όχι απλώς αποτέλεσμα τροφής
Η θεωρία αυτή επηρέασε τις μελέτες για παιδιά σε ιδρύματα, παραμέληση και την ανάπτυξη της θεωρίας δεσμού
Ηθικά διλλήματα του πειράματος
Ένα από τα τεράστια ηθικά διλλήματα φυσικά ήταν ο κυριολεκτικά βασανισμός των ζώων από τους ανθρώπους στα πλαίσια της επιστημονικής σκέψης.
Επίσης ο μηχανισμός σκέψης που έκανε τους επιστήμονες για 10ετίες να αντιμετωπίζουν τον άνθρωπο σαν ένα μαύρο κουτί που απλώς επεξεργαζόταν εντολές και αντιδρούσε αυτόματα, χωρίς προσωπική διεργασία…
Μπορείτε να παρακολουθήσετε το πείραμα στη Δ/νση
Πηγές :
-Slater Lauren (2009): “Το κουτί Της Ψυχής”. Εκδ. Οξύ
-National Library of Medicine Harry Harlow’s pit of despair: Depression in monkeys and men
