Το Πείραμα του Stanley Milgram (1961) – Η υπακοή στην εξουσία
Επιμέλεια : Το Τμήμα Ψυχολογικής και Εργοθεραπευτικής υποστήριξης Κέντρου ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
Στόχος του πειράματος ήταν να μελετηθεί πόσο μακριά μπορεί να φτάσει κάποιος ξεπερνώντας τους ηθικούς φραγμούς του όταν του δίνει εντολές μια μορφή κύρους και εξουσίας.
Το πείραμα
Οι συμμετέχοντες πίστευαν ότι συμμετείχαν σε ένα τεστ γνώσης: στο άλλο δωμάτιο υπήρχε ένας «μαθητής» που στην ουσία –χωρίς να το γνωρίζουν- ήταν ηθοποιός. Από τον υπεύθυνο εξεταστή του πειράματος, τους ζητήθηκε να δίνουν ηλεκτροσόκ στον «μαθητή» κάθε φορά που απαντούσε λάθος. Για κάθε λάθος έπρεπε να αυξάνουν την ένταση και στα αυτιά τους έρχονταν οι κραυγές πόνου και απόγνωσης του (που στην την πραγματικότητα δεν δεχόταν πραγματικό σοκ, αλλά οι συμμετέχοντες δεν το ήξεραν).
Τα αποτελέσματα
Ήταν πραγματικά ανατριχιαστικά:
Παρά τις κραυγές πόνου και τις εκκλήσεις για διακοπή, ένα τεράστιο ποσοστό περίπου 65% των συμμετεχόντων συνέχισαν να δίνουν ηλεκτροσόκ μέχρι το μέγιστο όριο, όταν και αφού τους το ζητούσε ο πειραματιστής.
Τι μας δίδαξε
Το πείραμα έδειξε ότι οι άνθρωποι μπορούν να υπακούσουν σε εξουσία ακόμη και όταν βλάπτουν άλλους.
Στην ουσία αποκάλυψε τη δύναμη της υπακοής και τη δυσκολία να σταθούμε ενάντια σε αυθεντίες.
Επηρέασε βαθιά την κοινωνική ψυχολογία αφού έδειξε ότι η ηθική κρίση μπορεί εύκολα να παραμεριστεί σε καταστάσεις πίεσης από μία αναγνωρισμένη «αυθεντία»
Ηθικά διλλήματα του πειράματος
Πολλά από τους συμμετέχοντες βίωσαν σοβαρή και διαρκή ψυχολογική δυσφορία.
Έτσι, το συγκεκριμένο πείραμα συμμόρφωσης του Milgram έχει γίνει το συνώνυμο των καλοπροαίρετων ψυχολογικών πειραμάτων που πήγαν στραβά και «βασάνισαν» τους συμμετέχοντες
Μπορείτε να παρακολουθήσετε το πείραμα στη Δ/νση
Πηγές :
-Slater Lauren (2009): “Το κουτί Της Ψυχής”. Εκδ. Οξύ
James W. Kalat (2016). Introduction to Psychology. Cengage Learning
