Οι σκέψεις αυτού του μήνα αφιερώνονται στα μικρά παιδιά που παρακολουθούν κάποιο πρόγραμμα ειδικής παρέμβασης. Θα ήθελα να προσπαθήσουμε να μπούμε μέσα στο μυαλό τους. Μέσα στις σκέψεις τους που το συνηθέστερο είναι ότι θα δυσκολευτούν να μας αποκαλύψουν!
Έχω λοιπόν μπροστά μου ένα για παράδειγμα 4χρονο παιδί. Έναν 4χρονο ζούζουνο με 2 ανήσυχους γονείς γιατί για παράδειγμα δεν μπορεί να συγκεντρωθεί και όλοι παραπονιούνται γι αυτόν. Και σκέφτομαι με το μυαλό μου που 25 τόσα χρόνια βλέπει τέτοιους ζούζουνους με τόσο ανήσυχους γονείς. «Ωραία, αυτό το παιδί με γνώρισε. Και περάσαμε και καλά. Κάναμε καλή σχέση. Τι περιμένει από εμένα αυτό το παιδί; Γιατί να του κάνω «μάθημα»; Τι θα κερδίσει αυτό το παιδί από εμένα και πώς»; ή αλλιώς, «πώς θα μπορέσω να του φανώ πραγματικά χρήσιμος»;
Είναι μόλις 4 ετών, με γονείς που μέσα στην ανησυχία τους σίγουρα τον έχουν πιέσει -στην καλύτερη περίπτωση-, που το περιβάλλον δεν μπορεί να τον αποδεχτεί γιατί «είναι κουραστικός» -στην καλύτερη περίπτωση- και που όλοι του δηλώνουν λίγο ως πολύ ότι θα τον αγαπάνε αν … -στην καλύτερη περίπτωση γίνει καλό παιδί-. Ένα κουρασμένο λοιπόν παιδί από νουθεσίες, πιέσεις και πολύ συχνά τιμωρίες που δεν τις κατανοεί κιόλας. Ένα «μπουκωμένο» παιδί που έχει μάθει (όσο μπορεί να μάθει) ότι η αυτο-έκφρασή του είναι σχεδόν πάντα άξια αρνητικής παρατήρησης από «εμάς τους μεγάλους».
Τι ζητάει λοιπόν αυτό το (για εμάς «ανώριμο» ή «με δυσλειτουργία» αλλά για εκείνο απλά αυτονόητα έτσι) παιδί από εμάς; Σίγουρα αρχικά μία συμμαχία. Έναν συντονισμό! Αυτό είναι το παιδί. Φύση και περιβάλλον και σχέση είναι το παιδί και αυτό που βλέπω μπροστά μου είναι φτιαγμένο από αυτές τις συντεταγμένες. Συντονισμός λοιπόν είναι το πρώτο που μπορούμε να κάνουμε. Αποδοχή!
Αυτό είναι το παιδί είτε μας αρέσει είτε όχι! Πολύ συχνά ο πρώτος προσανατολισμός μας είναι να κάνουμε αυτό το παιδί αυτό που θέλουμε να το κάνουμε! Είναι σαν την ευχή –κατά την γνώμη μου δεν υπάρχει πιο επικίνδυνη- που δίνουμε στους γονείς στα γενέθλια του: «Όπως ποθείς να το δεις»! Αυτό κάνουμε! Προσπαθούμε να το δούμε όπως ποθούμε ή –πέφτοντας συχνά οι θεραπευτές θύματα σε μία παγίδα- όπως ποθούν οι γονείς!
Το θέμα είναι ένα: Το παιδί περνάει καλά με αυτό που είναι; Αν ναι, δύσκολα θα μετακινηθεί. Συχνά λέω στους γονείς: Είναι πολύ αυτάρκης με αυτά που κάνει. Περνάει καλά. Δύσκολα θα θελήσει ή θα καταφέρει να βρει κάτι καλύτερο! Αν όμως μπορέσουμε να του δείξουμε πόσο καλύτερα περνάει με αυτό που του προτείνουμε, τότε αρχίζει να λειτουργεί το σύστημα «θέλω να το κάνω». Ένα παιδί δεν ωριμάζει είτε γιατί δεν το θέλει είτε γιατί δεν ξέρει πώς αυτό θα γίνει.
Αρχικά λοιπόν συμβαδίζουμε με αυτό που είναι το παιδί. Συντονιζόμαστε και συμπλέουμε και στην πορεία του δείχνουμε εναλλακτικούς και ευχάριστους για το ίδιο τρόπους που μπορεί να περνάει καλύτερα. Δίνουμε διορθωτικές εμπειρίες στο παιδί. Εμπειρίες που συναντούν τα ενδιαφέροντά του με άλλο –πιο πρωτότυπο, αστείο, ελκυστικό και συμβατό- τρόπο. Και τότε θα μας ακολουθήσει το παιδί!
Τα πρώτα του βήματα θα είναι δειλά. Η νοημοσύνη του θα παίξει σημαντικότατο ρόλο! Το συναίσθημά του το ίδιο! Κάθε ζούζουνος έχει το δικό του ταβάνι! Και εγώ μικρός ένας ζούζουνος ήμουν με το δικό μου ταβάνι! Και εσείς μικροί ζουζούνια ήσασταν με το δικό σας ταβάνι! Τα κρεβάτια του Προκρούστη δεν μας βοήθησαν όσο και αν προσπάθησαν πολλοί να μας βάλουν!
Οι ζούσουνοι θέλουν συμμαχία. Και κάτι ευχάριστο (αλλά και χρήσιμο συνάμα) να πάρουνε από εμάς. Εμείς είμαστε έτοιμοι να τους τα δώσουμε ή εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι τα παιδιά είναι οι μικροί εμείς και να απαιτούμε ότι από ένα συνομήλικό μας;
Στράτος
