Άντζελα Χότζα, Λογοθεραπεύτρια Κέντρο Προσέγγιση
Όταν ένα παιδί μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον όπου χρησιμοποιούνται δύο γλώσσες, είναι φυσικό οι γονείς να σκέφτονται:
«Μήπως μπερδεύεται που ακούει δύο γλώσσες;»
«Μήπως καθυστερήσει να μιλήσει;»
«Πρέπει να σταματήσουμε να του μιλάμε στη μητρική μας γλώσσα;»
Συχνά, αυτές οι ανησυχίες οδηγούν τις οικογένειες στο να επιλέγουν τη χρήση μίας γλώσσας, πιστεύοντας ότι με αυτόν τον τρόπο θα βοηθήσουν την ανάπτυξη της άλλης.
Τι συμβαίνει πραγματικά;
Η έκθεση σε δύο γλώσσες δεν προκαλεί από μόνη της γλωσσική καθυστέρηση ή διαταραχή. Ένα δίγλωσσο παιδί μπορεί να αναπτύξει αποτελεσματικά και τις δύο γλώσσες, με βάση τη δική του αναπτυξιακή πορεία.
Αυτό που χρειάζεται είναι ένα πλούσιο γλωσσικό περιβάλλον και ουσιαστικές ευκαιρίες επικοινωνίας.
Γιατί ο στόχος δεν είναι απλώς να μιλά ένα παιδί δύο γλώσσες. Είναι να μπορεί να εκφράζει τις ανάγκες, τις σκέψεις και τα συναισθήματά του και να συνδέεται ουσιαστικά με τους ανθρώπους γύρω του.
Πώς μπορούμε, λοιπόν, να το κάνουμε αυτό στην καθημερινότητά μας;
Δεν χρειάζεται να σταματήσουμε να μιλάμε τη μητρική μας γλώσσα.
Η μητρική γλώσσα αποτελεί συχνά το βασικό μέσο επικοινωνίας με την οικογένεια και το οικείο περιβάλλον.
Όταν οι γονείς μιλούν τη γλώσσα στην οποία αισθάνονται πιο άνετα, μπορούν να προσφέρουν στο παιδί πλούσια γλωσσικά πρότυπα, φυσικές συνομιλίες και συναισθηματικά ουσιαστικές αλληλεπιδράσεις.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Μιλάμε στο παιδί στη γλώσσα στην οποία εκφραζόμαστε φυσικά και με άνεση.
Διαβάζουμε βιβλία και τραγουδάμε τραγούδια στη μητρική γλώσσα.
Ενθαρρύνουμε την επικοινωνία με παππούδες, γιαγιάδες και άλλα μέλη της οικογένειας.
Δημιουργούμε ευκαιρίες να ακούει και να χρησιμοποιεί και τις δύο γλώσσες στην καθημερινότητά του.
Δημιουργούμε ευκαιρίες επικοινωνίας μέσα από το παιχνίδι
Η γλώσσα αναπτύσσεται μέσα από την αλληλεπίδραση, τις καθημερινές εμπειρίες και τις ευκαιρίες που έχει το παιδί να επικοινωνεί με τους ανθρώπους γύρω του. Οπότε μπορούμε να εντάξουμε τη γλώσσα σε δραστηριότητες που ήδη απολαμβάνει το παιδί.
Για παράδειγμα:
Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού με αυτοκινητάκια, περιγράφουμε με έμφαση τις κινήσεις: «Πάει γρήγορα!», «Σταμάτησε!», «Το αυτοκίνητο ανέβηκε ψηλά!».
Όταν μαγειρεύουμε μαζί, ονομάζουμε τα υλικά και περιγράφουμε τις ενέργειες: «Κόβουμε το μήλο», «Ανακατεύουμε».
Όταν επιστρέφουμε από το σχολείο, λέμε τα νέα της ημέρας.
Οι δραστηριότητες αυτές μπορούν να πραγματοποιούνται και στις δύο γλώσσες, ανάλογα με το περιβάλλον και τις ευκαιρίες που έχει το παιδί.
Τι γίνεται όμως όταν αναμειγνύει τις δύο γλώσσες;
Είναι φυσικό οι γονείς να αναρωτιούνται αν είναι πρόβλημα όταν ένα παιδί χρησιμοποιεί λέξεις και από τις δύο γλώσσες στην ίδια πρόταση. Πιθανόν να το ερμηνεύουν ως«μπέρδεμα» των γλωσσών.
Για παράδειγμα:
«Μαμά, θέλω το κόκκινοcar!»
Ωστόσο, η ανάμειξη γλωσσών, γνωστή ως «code-switching», αποτελεί συχνά φυσιολογικό χαρακτηριστικό της δίγλωσσης ανάπτυξης.
Το παιδί μπορεί να χρησιμοποιεί μια λέξη από τη μία γλώσσα επειδή τη γνωρίζει καλύτερα, επειδή τη χρησιμοποιεί συχνότερα σε ένα συγκεκριμένο περιβάλλον ή επειδή αυτή του έρχεται πιο εύκολα τη συγκεκριμένη στιγμή.
Η ανάμειξη γλωσσών δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη σύγχυσης ή γλωσσικής διαταραχής.
Τι κάνουμε αντί να το διορθώνουμε συνεχώς;
Απαντάμε προσφέροντας το σωστό γλωσσικό πρότυπο, χωρίς να διακόπτουμε τη ροή της επικοινωνίας.
Για παράδειγμα:
Παιδί: «Θέλω το κόκκινοcar!»
Γονέας: «Θέλεις το κόκκινο αυτοκίνητο; Ορίστε, το κόκκινο αυτοκίνητο!»
Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί ακούει τη λέξη μέσα σε ένα φυσικό επικοινωνιακό πλαίσιο.
Δύο γλώσσες δεν σημαίνουν δύο φορές μεγαλύτερη δυσκολία. Σημαίνουν δύο τρόπους επικοινωνίας με τον κόσμο
Βιβλιογραφία/Παραπομπές
American Speech-Language-Hearing Association. (n.d.). Learning more than one language.https://www.asha.org/public/speech/development/learning-more-than-one-language/
American Speech-Language-Hearing Association. (n.d.). Multilingual service delivery in audiology and speech-language pathology.https://www.asha.org/practice-portal/professional-issues/multilingual-service-delivery/
Geller, A. (n.d.). Bilingual speech therapy: How it works for children and adults. Connected Speech Pathology. https://connectedspeechpathology.com/blog/bilingual-speech-therapy-learn-how-it-works-with-this-guide
Kids First Services. (2025, March 19). How speech therapy supports language development in bilingual children.https://www.kidsfirstservices.com/first-insights/how-speech-therapy-supports-language-development-in-bilingual-children
Kester, E. (n.d.). The benefits of bilingualism and how they relate to speech therapy.Bilinguistics. https://bilinguistics.com/benefits-of-bilingualism/
Medical Support Services. (2021, May 27). Bilingualism and speech therapy.https://msstherapy.net/bilingualism/
PenguinSmart. (2024, February 27). How to do speech therapy for bilingual children: Nurturing language skills in multilingual families.https://www.mypenguinsmart.com/blog/bilingual-children-speech-therapy
SpeechPathologyMastersPrograms.com. (2020, November 23). When to take your bilingual child to the speech pathologist.https://speechpathologymastersprograms.com/resources/bilingual-resources/
Vollmer, E. (2022, June 30). Raising a bilingual child: Is speech therapy needed?TherapyWorks. https://therapyworks.com/blog/language-development/speech-strategies/raising-a-bilingual-child/
