Νικητοπούλου Χριστίνα, SLP, PhD. Κέντρο Προσέγγιση
Η Παιδική Απραξία της Ομιλίας (ΠΑΟ) αποτελεί μια νευρολογική διαταραχή της ομιλίας που επηρεάζει την ικανότητα του παιδιού να σχεδιάζει και να προγραμματίζει με ακρίβεια τις κινήσεις που απαιτούνται για την παραγωγή της ομιλίας. Ως αποτέλεσμα, η ομιλία μπορεί να χαρακτηρίζεται από μειωμένη ακρίβεια και συνέπεια στην παραγωγή ήχων, συλλαβών και λέξεων και σε αρκετές περιπτώσεις να είναι σημαντικά δυσνόητη.
Ποιος μπορεί να διαγνώσει την ΠΑΟ;
Επειδή η ΠΑΟ είναι μια σύνθετη διαταραχή της ομιλίας, η αξιολόγηση και η διάγνωση της θα πρέπει να πραγματοποιούνται από έμπειρο λογοθεραπευτή. Δεδομένου ότι και άλλες διαταραχές της ομιλίας ή της γλώσσας ενδέχεται να παρουσιάζουν παρόμοια χαρακτηριστικά, ο λογοθεραπευτής είναι ο καθ’ ύλην αρμόδιος επαγγελματίας για τη διαφοροδιάγνωση, καθώς διαθέτει την κατάλληλη εκπαίδευση και κλινική εμπειρία για τον εντοπισμό και τη διάκριση των επιμέρους χαρακτηριστικών κάθε διαταραχής.
Τι την προκαλεί;
Μέχρι σήμερα τα αίτια της ΠΑΟ δεν έχουν προσδιοριστεί πλήρως. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν εντοπίζεται κάποια συγκεκριμένη υποκείμενη αιτία. Οι περιπτώσεις αυτές χαρακτηρίζονται ως «ιδιοπαθείς», καθώς δεν είναι γνωστός ο λόγος για τον οποίο το παιδί παρουσιάζει τη συγκεκριμένη δυσκολία. Ωστόσο, σε ορισμένα παιδιά η ΠΑΟ μπορεί να συνδέεται με ευρύτερη νευρολογική, γενετική, μεταβολική ή μιτοχονδριακή διαταραχή.
Τι βοηθά τα παιδιά με απραξία της ομιλίας;
Κατά κύριο λόγο, τα παιδιά με ΠΑΟ χρειάζονται συστηματική και εξατομικευμένη λογοθεραπεία από έμπειρο λογοθεραπευτή. Η συχνότητα και η ένταση της θεραπείας εξαρτώνται από τις ανάγκες, τις δυνατότητες και τη σοβαρότητα των δυσκολιών κάθε παιδιού. Σε περιπτώσεις μεγαλύτερης σοβαρότητας μπορεί να απαιτείται συχνότερο και πιο εντατικό θεραπευτικό πρόγραμμα. Καθώς σημειώνεται βελτίωση και επιτυγχάνονται οι θεραπευτικοί στόχοι, η συχνότητα της ατομικής λογοθεραπείας μπορεί σταδιακά να προσαρμόζεται στις νέες ανάγκες και να μειώνεται.
Το θεραπευτικό πρόγραμμα στην ΠΑΟ επικεντρώνεται στην παροχή πολλών ευκαιριών εξάσκησης του σχεδιασμού, προγραμματισμού και, στη συνέχεια, παραγωγής ακριβών και συντονισμένων κινήσεων για την ομιλία. Παράλληλα, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε παιδιού, η παρέμβαση μπορεί να περιλαμβάνει και στόχους που αφορούν άλλες γλωσσικές κα επικοινωνιακές δεξιότητες.
Ορισμένα παιδιά ενδέχεται να ωφεληθούν από τη χρήση υποστηρικτικών μέσων, όπως συστήματα Εναλλακτικής και Επαυξητικής Επικοινωνίας (ΕΕΕ), προκειμένου να υποστηριχθεί η επικοινωνία τους, ενώ παράλληλα αναπτύσσουν τις δεξιότητες ομιλίας τους. Οι γονείς ή οι φροντιστές είναι σημαντικό να συμμετέχουν ενεργά στους στόχους της λογοθεραπείας. Αποτελούν σημαντική προέκταση της θεραπευτικής παρέμβασης, καθώς μπορούν να προσφέρουν στο παιδί πρόσθετες ευκαιρίες για εξάσκηση στην καθημερινότητά του. Παράλληλα μπορούν να λειτουργούν ως πρότυπα επικοινωνίας για τρίτους, δείχνοντας πώς να αλληλεπιδρούν κατάλληλα και πώς να υποστηρίζουν καλύτερα τις προσπάθειες επικοινωνίας του παιδιού.
Βιβλιογραφικές αναφορές
ApraxiaKids.(2025). What is Childhood Apraxia of Speech?
https://www.apraxia-kids.org/wp-content/uploads/2015/05/What-You-Should-Know.pdf
American Speech- Language- Hearing Association. (2007). Childhood apraxia of speech: Position statement and technical report.
https://www.asha.org/practice-portal/clinical-topics/childhood-apraxia-of-2speech/?srsltid=AU7gw4Xu83oUmmLnFHjlHPD_sOc9wapltcE7hB1QnAqs9onqjRoLprbx
National Institute on Deafness and Other Communication Disorders. (2017)
https://www.nidcd.nih.gov/health/apraxia-speech
