Πείραμα Διατήρησης (Conservation) (Piaget 1935)
Επιμέλεια : Το Τμήμα Ψυχολογικής και Εργοθεραπευτικής υποστήριξης Κέντρου ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
«Διατήρηση» είναι η κατανόηση ότι μια ποσότητα παραμένει ίδια, ακόμα κι αν αλλάξει η μορφή ή η εμφάνισή της (πχ ίδια ποσότητα νερού αλλά άλλο σχήμα ποτηριού, σημαίνει ίδια ποσότητα)
Ο Piaget ήθελε να δείξει πώς σκέφτονται τα παιδιά στα διαφορετικά στάδια ανάπτυξης
Το πείραμα
Το πείραμα διεξήχθη σε διαφορετικές ηλικίες παιδιών 4-11 ετών.
Δείχνουμε στο παιδί δύο ίδια ποτήρια με ίση ποσότητα νερού
Ρωτάμε: «Έχουν το ίδιο;» Το παιδί λέει: ΝΑΙ
Μεταφέρουμε το νερό από το ένα ποτήρι σε ένα ψηλότερο και πιο λεπτό ποτήρι
Ρωτάμε ξανά: «Πού έχει περισσότερο;»
Τα αποτελέσματα
Ανέλυσε τις απαντήσεις ανά ηλικία και διαπίστωσε τα εξής :
Τα μικρότερα παιδιά ηλικίας 4-7 ετών απάντησαν ότι στο ψηλό ποτήρι είχε περισσότερο νερό γιατί έβλεπαν το ύψος και αγνοούσαν το πλάτος. Εστίαζαν σε ένα χαρακτηριστικό (“centration”)
Τα μεγαλύτερα παιδιά (7 ετών και άνω) απάντησαν ότι ήταν ίδιο αφού καταλάβαιναν ότι τίποτα δεν προστέθηκε ή αφαιρέθηκε.
O Piaget ανέφερε ότι σε αυτές τις ηλικίες έχουν αναπτύξει «λογική σκέψη»
Τι μάθαμε από το πείραμα
Τα μικρά παιδιά δεν μπορούν να κάνουν αντιστρεψιμότητα (να σκεφτούν ότι κάτι μπορεί να ξαναγίνει όπως πριν) και επηρεάζονται από την εμφάνιση
Το πείραμα δείχνει τη μετάβαση:
-από το Προ-λογικό (“preoperational”) -2–7 ετών δεν κατανοεί διατήρηση
-σε Συγκεκριμένων πράξεων (“concrete operational”) -7 ετών και άνω κατανοεί διατήρηση
Το πείραμα έδειξε ότι δεν μπορούμε να διδάσκουμε όλα τα παιδιά με τον ίδιο τρόπο. Η μάθηση πρέπει να ταιριάζει στο αναπτυξιακό επίπεδο
Άλλες μορφές διατήρησης
Ο Piaget δεν έκανε το πείραμα μόνο με υγρά
Ατίστοιχα πειράματα :
-Διατήρηση αριθμού (2 σειρές με ίδιες κουκκίδες όπου απλώνονμτας τη μία τα μικρά παιδιά αντιλαμβάνονται αυτή τη σειρά ως «περισσότερες»)
– Διατήρηση μάζας (με ίδια πλαστελίνη, αλλάζοντας το σχήμα νομίζουν ότι αλλάζει η ποσότητα)
Το συμπέρασμα ήταν παντού η ίδια : ότι η σκέψη των παιδιών δεν είναι «λάθος», απλά είναι διαφορετική και αναπτυξιακή. Άρα η λογική αναπτύσσεται σταδιακά και εξαρτάται από την ηλικία
Αυτό έχει τεράστια σημασία στην εκπαίδευση
Ηθικά διλλήματα του πειράματος
Δεν υπήρξαν ηθικά διλλήματα αφού τα παιδιά εξετέθησαν σε περιβάλλον ασφαλές και εύκολα μετατρέψιμο.
Μπορείτε να παρακολουθήσετε το πείραμα στη Δ/νση
Πηγές :
– Jean Piaget (2005): “Η Ψυχολογία Της Νοημοσύνης”. Καστανιώτη
– Μ. Ουάντσγουερθ (2001): “Η Θεωρία του Ζαν Πιαζέ για τη γνωστική και τη συναισθηματική Ανάπτυξη. Τα θεμέλια του Κονστρουκτιβισμού”. Καστανιώτη
