ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΤΡΑΤΟΣ, ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ,. ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΕΣ – ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ. ΓΡΙΜΠΑΒΙΩΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, ΙΟΡΔΑΝΗ ΜΑΡΙΑ, ΒΕΓΓΟΥ ΣΩΤΗΡΙΑ, ΓΙΑΝΝΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΗΛΙΕΒΑ ΜΕΛΙΝΑ, ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΤΩΝΙΑ ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΕΣ
- ΥΠΟΔΕΙΞΕΙΣ: ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΟΣ
ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΑΥΤΟ- ΕΛΕΓΧΟΥ
Το παιδί με ΔΕΠ-Υ πολύ συχνά δυσκολεύεται να ελέγξει τον εαυτό του και προχωράει σε δράσεις στενόχωρες τόσο για το ίδιο όσο και για το περιβάλλον του
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
- Αρχικά μιλείστε με το παιδί. Εξηγείστε του αυτό που κάνει, εξηγείστε του πόσο ενοχλητικό είναι και ρωτείστε το εάν έχει να σας προτείνει κάτι που θα μπορούσε να το βοηθήσει.
- Εισαγάγετε όσο μπορείτε περισσότερη θετική συμπεριφορά. Όσο πιο συχνά θα είστε θετικοί για συγκεκριμένες συμπεριφορές του παιδιού, τόσο αυτές θα ενθαρρύνονται. Πχ «σε ευχαριστώ που σήκωσες το χέρι σου», «μπράβο, υπέροχη προσπάθεια»
- Κάνετε κατανοητό στο παιδί ότι μπορεί να σας κάνει σινιάλο όταν χρειάζεται να πάει στην ήσυχη γωνία του ή να βγει έξω
- Συμβόλαιο με άλλα παιδιά – επόπτες να του υπενθυμίζουν ή να είναι οι «διαιτητές του».
- Challenge π.χ. προκλητικές ισορροπιστικές π.χ. κουτάλι με κάτι στο στόμα (τον αυτοέλεγχό του το παιδί θα τον αποκτήσει αρχικά σε δραστηριότητες κίνησης – πρόκλησης και βαθμιαία σε δραστηριότητες πιο οργανωμένες και πιο λεπτής επιδεξιότητας).
- Auto-point system, να γίνει βαθμολογητής του εαυτού του όσον αφορά κάποια θέματα ελέγχου (πχ πόσες γραμμές τετραδίου έγραψε χωρίς να σηκωθεί).
- Σε δραστηριότητες λεπτής κίνησης ή γραφοκινητικές προωθείστε και καταστάσεις αστείας πρόκλησης (πχ ισορροπεί ένα bean-bug στο κεφάλι του την ώρα που αντιγράφει)
- Απομόνωση αισθήσεων (λιγότερο διασπαστικό περιβάλλον).
- Sensory diet με το ίδιο το παιδί
- ΥΠΟΔΕΙΞΕΙΣ: ΜΝΗΜΗ
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗΣ ΜΝΗΜΗΣ
Είναι πολύ συχνό το παιδί με ΔΕΠ-Υ να ξεχνάει κανόνες και οδηγίες πολύ σύντομα από τότε που δόθηκαν με φυσικό αποτέλεσμα να μην τους ακολουθεί
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ
- Αρχικά μιλείστε με το παιδί. Εξηγείστε του αυτό που κάνει, εξηγείστε του πόσο ενοχλητικό είναι και ρωτείστε το εάν έχει να σας προτείνει κάτι που θα μπορούσε να το βοηθήσει.
- Χρησιμοποιείστε μνημονικά βοηθήματα. Π. χ. χρησιμοποιείστε οπτικά βοηθήματα για να ελέγξετε το πότε μιλάμε στην Τάξη (πχ «κόκκινο στοπ πράσινο πάμε», στόμα κλειστό ησυχία, στόμα ανοιχτό τώρα μιλάμε κλπ)
- Χρησιμοποιείστε καθημερινό πρόγραμμα που θα ελέγχεται από τον δάσκαλο σε συνεργασία με το παιδί μετά από κάθε μάθημα
- Μειώστε τις λεκτικές οδηγίες και ζητείστε στο παιδί να τις επαναλάβει μετά από εσάς
- Διδάξτε κόλπα για να θυμάται το παιδί αυτό που του είπατε (στρατηγικές μνήμης –πχ οπτική, λεκτική, με τι μοιάζει κλπ)
- Χρησιμοποιείστε οποιουδήποτε τύπου χρονόμετρο που να είναι εύκολο να το ελέγξει το παιδί (πόση ώρα έμεινε) για χρονομετρημένες δραστηριότητες (πχ σημάδι στο ρολόι για το σημείο λήξης)
- Σε συνδυασμό με κίνηση – προκλητικές (challenge) δραστηριότητες με κίνητρα (π.χ. με μπάλα όπου η εντολή είναι σαφής -πχ στο παιχνίδι ποδόσφαιρου εάν πατήσεις την διαχωριστική γραμμή είναι πέναλτυ κλπ).
- Επιλογή άλλων θέσεων εκτός από την καθιστή θέση (πχ προκλητική κινητικά σε ισορροπιστική κλπ για διαφορετικό μοντέλο μάθησης).
- Ανταμοιβή στο τέλος (σκορ, σύγκριση με την αρχική εντολή κλπ).
- Υπενθυμίσεις (επαναλαμβάνει σε όσο χρόνο χρειάζεται το παιδί ή εμείς την εντολή) με σκοπό την αύξηση του χρόνου που το παιδί εκτελεί σωστά χωρίς υπενθυμίσεις
- Χρησιμοποιούμε το δυνατό σημείο μνήμης (π.χ. ακουστικό, οπτικό…) στην επιλογή της μνημονικής απόδοσης.
- Παιχνίδι «θυμάμαι τους κανόνες».
- Δραστηριότητα sequence (σπάμε τα βήματα ξεκάθαρα με απόσταση μεταξύ τους πχ πάνω από εμπόδιο-ενσφήνωση – κάτω από βαρέλι – ενσφήνωση).
- Γράψτε τους κανόνες του παιχνιδιού στον πίνακα με διαφορετικό χρώμα για κάθε κανόνα. Στην αρχή βάλτε μόνο 3 κανόνες και συνεχίστε στην επιτυχία σε πιο σύνθετους).
- ΥΠΟΔΕΙΞΕΙΣ: ΑΜΟΙΒΗ
ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΜΟΙΒΗΣ
Η ανταμοιβή και η απαγόρευση μπορεί να μην μπορούν να είναι μακροπρόθεσμα αποτελεσματικές για το παιδί με ΔΕΠ-Υ. Θα πρέπει να εφαρμοστούν εξατομικευμένα για το κάθε παιδί
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
- Αρχικά μιλείστε με το παιδί. Εξηγείστε του αυτό που κάνει, εξηγείστε του πόσο ενοχλητικό είναι και ρωτείστε το εάν έχει να σας προτείνει κάτι που θα μπορούσε να το βοηθήσει.
- Αφήστε το παιδί να επιλέξει μαζί σας την ανταμοιβή και την απαγόρευση για τις θετικές και αρνητικές συμπεριφορές του. Αυτό θα το βοηθήσει να γίνει λιγότερο εναντιωματικό και να αυξήσει την αυτοπεποίθησή του
- Χρησιμοποιείστε Point system συνυπεύθυνο με άλλο παιδί (οι ασκήσεις συνεργασίας είναι καλύτερες, αφού το παιδί με ΔΕΠ-Υ δυσκολεύεταινα αντέξει τον ανταγωνισμό).
- Ορίζουμε την ανταμοιβή σύμφωνα με τα δυναμικά και τις επιλογές του παιδιού (να «ταιριάζει στο παιδί»).
- Να διαλέξει κάτι που τον ικανοποιεί (δίνω 2 δραστηριότητες, μία που του αρέσει, μία που να μην του αρέσει. Όταν δεν παίρνει ικανοποίηση από αυτό που του αρέσει τον μετατοπίζουμε σε αυτό που δεν του αρέσει).
- Εξεύρεση δυνατού σημείου του παιδιού και ενδυνάμωση (τόνωση) μεταιχμιακού.
- ΥΠΟΔΕΙΞΕΙΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ
ΑΡΝΗΣΗ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΣΕ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΟΥ ΦΤΑΙΕΙ
Το παιδί με ΔΕΠ-Υ μπορεί να αποτύχει να αναλάβει τις ευθύνες του για μία κατάσταση που φταίει εκείνο. Το παιδί με ΔΕΠ-Υ δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είναι τόσο ματαιωμένο που δύσκολα μπορεί να δεχθεί παραπάνω «φταιξίματα»
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
- Αρχικά μιλείστε με το παιδί. Εξηγείστε του αυτό που κάνει, εξηγείστε του πόσο ενοχλητικό είναι και ρωτείστε το εάν έχει να σας προτείνει κάτι που θα μπορούσε να το βοηθήσει.
- Μην πιέσετε την κατάσταση
- Μην θυμώσετε και μην προσπαθήσετε πάντα να δώσετε εξήγηση
- Μετακινείστε το παιδί από την ομάδα και βάλτε το σε μία περιοχή “time-out” όπου θα μπορέσει να ηρεμήσει
- Συζητείστε αργότερα για την κατάσταση, με την βοήθεια και ενός ειδικού (Ψυχολόγου κλπ) εάν αυτό κριθεί αναγκαίο
- Θέστε ξεκάθαρα συμβόλαια – όρια για το παιδί (“auto – point system”) που να είναι ευδιάκριτα και να μην σηκώνουν αμφισβήτιση (βοηθάει να είναι γραπτά).
- Σπάμε τα βήματα των δραστηριοτήτων ξεκαθαρίζοντας ποια από αυτά μπορεί να κάνει (οπότε και στην περίπτωση αποτυχίας υπεύθυνο είναι μόνο αυτό).
- Ορίζουμε υπευθυνότητες δικές του μέσα στην Τάξη ή το σπίτι.
- Του δίνουμε να πάρει ρόλο δασκάλου και να βαθμολογήσει τον εαυτό του στο τέλος της εργασίας του, διορθώνοντας και βαθμολογώντας με κόκκινο στυλό και γράφοντας μία παρατήρηση.
- Στην δραστηριότητα και είναι υπεύθυνο αποκλειστικά το παιδί (πχ «όταν τελειώσεις φέρ’ το μου»).
- Προετοιμάστε το για τις ευθύνες που θα έχει αν κάτι πάει λάθος.
