Αλεξάνδρου Στράτος. Κέντρο Προσέγγιση
Τα παιδιά με την «Αναπτυξιακή Διαταραχή του Συντονισμού των Κινήσεων» (ΑΔΣΚ), αντιμετωπίζουν πολυάριθμες λειτουργικές δυσκολίες που σχετίζονται με τις κινητικές δεξιότητες, όπως δυσκολίες με το ντύσιμο, να δέσουν τα κορδόνια τους, να χρησιμοποιήσουν σκεύη ή εργαλεία, να κάνουν ποδήλατο, να παίξουν με τη μπάλα, να παίξουν στην Παιδική Χαρά, στο γράψιμο, στη γυμναστική και τη γενικότερη σωματική εκπαίδευση, τις δεξιότητες παιχνιδιού, την εμπλοκή σε δραστηριότητες ελεύθερου παιχνιδιού και αναψυχής. Παρότι κάποτε πίστευαν ότι τα παιδιά με την ΑΔΣΚ, κάποια στιγμή θα ξεπεράσουν αυτές τις κινητικές δυσλειτουργίες, η έρευνα δυστυχώς απέδειξε ότι αυτές οι δυσκολίες παραμένουν τόσο στην εφηβεία όσο και στην ενήλικη ζωή.
Τα παιδιά με ΑΔΣΚ τείνουν να αποφεύγουν τις κοινωνικές και φυσικές δραστηριότητες και βρίσκονται σε υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν παχυσαρκία και στεφανιαίες αγγειακές δυσλειτουργίες. Επιπρόσθετα με τις σωματικές δυσκολίες, τα παιδιά με ΑΔΣΚ δυστυχώς αντιμετωπίζουν επίσης μια σειρά από δευτερεύοντα ψυχοκοινωνικά προβλήματα, συμπεριλαμβανομένης της δυσκολίας με την κοινωνικοποίηση με τους συνομηλίκους, της ανάπτυξης σταθερών σχέσεων, της χαμηλής αυτοεκτίμησης και εικόνας εαυτού, του άγχους, της κατάθλιψης, και των διαταραχών διαχείρισης συναισθήματος και συμπεριφορών.
Οι λειτουργικές δυσκολίες που βιώνουν τα παιδιά με ΑΔΣΚ πηγάζουν από προβλήματα κυρίως στους εξής 3 τομείς (Geuze 2007):
(1). Κακός έλεγχος της στάσης του σώματος (μέτρια υποτονία ή υπερτονία, κακός περιφερικός έλεγχος, κακή στατική και δυναμική ισορροπία)
(2). Δυσκολία στην εκμάθηση κίνησης ( εκμάθηση νέων δεξιοτήτων, σχεδιασμός και προγραμματισμός κίνησης, προσαρμοστικές στην αλλαγή, αυτοματισμοί )
(3). Ανεπαρκής αισθητικοκινητικός συντονισμός (αμφίπλευρος συντονισμός, αλληλουχία της κίνησης, χρήση ανατροφοδότησης, χρονισμός και συγχρονισμός, πρόβλεψη, στρατηγικός σχεδιασμός) .
Τα παιδιά με ΑΔΣΚ αντιμετωπίζουν επίσης δυσκολίες στην επεξεργασία της οπτικής αντίληψης του χώρου και στην αναγνώριση των εκφράσεων του προσώπου (Zwicker 2009).
Αν και τα χαρακτηριστικά που περιγράφηκαν ανωτέρω παρέχουν μία αρχικά επαρκή κατεύθυνση όσον αφορά τις νευρολογικές ιδιαιτερότητες της ΑΔΣΚ, η διερεύνηση περιπλέκεται και από τα ετερογενή χαρακτηριστικά των παιδιών που εξετάζονται. Πολύ συχνά κατά την Εργοθεραπευτική αξιολόγηση, τα παιδιά –εκτός των ανωτέρω δυσκολιών που προαναφέρθηκαν-, αντιμετωπίζουν δυσκολίες με τις αδρές κινητικές δεξιότητες, τις λεπτές κινητικές δεξιότητες, ή και τις δύο αλλά και στη συγκέντρωση, στη μαθησιακή επίδοση, στην καταληπτότητα της ομιλίας, στη διαχείριση του άγχους, στην παρόρμηση, στην εναντιωματικότητα. Έτσι λοιπόν, ενώ ΑΔΣΚ αναγνωρίζεται ως αυτόνομη διάγνωση στα Παιδοψυχιατρικά Εγχειρίδια («Αναπτυξιακή Διαταραχή του Συντονισμού των Κινήσεων» DCD [DSM–V], «Ειδικές Αναπτυξιακές Διαταραχές της Κινητικής Λειτουργίας» [ICD-10]), η διαταραχή αυτή συχνά συνυπάρχει με διαταραχές λόγου-ομιλίας και μαθησιακές δυσκολίες. Επίσης, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των παιδιών με ΑΔΣΚ πληρούν τα διαγνωστικά κριτήρια της ΔΕΠ-Υ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητας). Η έρευνα δείχνει ότι οι υπο-τύποι ΑΔΣΚ και ΔΕΠ-Υ μπορεί να είναι γενετικά συνδεδεμένοι, κάτι που επίσης παρέχει σημαντική υποστήριξη στην ανάπτυξη της ιδέας μιας κοινής αιτιολογίας των ΑΔΣΚ με άλλες αναπτυξιακές διαταραχές.
Αν και τα θέματα αυτά δημιουργούν σημαντικές προκλήσεις στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων των μελετών για τα παιδιά με ΑΔΣΚ, εξακολουθεί να είναι σημαντικό να αρχίσουμε να εξετάζουμε τους νευρωνικούς συσχετισμούς που μπορεί να σχετίζονται με την ΑΔΣΚ (ήδη γνωρίζουμε για τις δυσκολίες στην παρεγκεφαλίδα, τα φλοιώδη κέντρα κίνησης, το μετωπιαίο λοβό και τα βασικά γάγγλια) και τις υπόλοιπες συν-νοσηρές συνθήκες που προαναφέρθηκαν. Ήδη πάντως, παγκοσμίως, ο προσανατολισμός της θεραπευτικής παρέμβασης στα παιδιά με ΑΔΣΚ, αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των πολυφασματικών δυσκολιών των παιδιών αυτών από Διεπιστημονική Ομάδα (συντονισμός, αισθητικοκινητική ολοκλήρωση, μαθησιακή ενίσχυση, ενίσχυση γνωστικών δεξιοτήτων, διαχείριση συναισθήματος, καλλιέργεια επικοινωνίας και κοινωνικοποίησης, συγκέντρωση και οργάνωση).
Βιβλιογραφική Παραπομπή: Jill G. Zwicker, Cheryl Missiuna and Lara A. Boyd 2009: “Neural Correlates of Developmental Coordination Disorder: A Review of Hypotheses”. Journal of Child Neurology
